BehouT het Verleden

Breng het levend erfgoed in de Vlaamse Ardennen in kaart.



Delen
Schoolstraat 83 Zottegem
© Agentschap Onroerend erfgoed

Houtig erfgoed

Als je er aandachtig voor bent, kom je ze overal tegen in de Vlaamse Ardennen. Oude bomen, hagen of struiken met een erfgoedwaarde. Geplant door de mens, in verbondenheid met de natuur en het landschap. Ze vertellen vaak iets meer over tradities, oude gebruiken, geloof en bijgeloof… maar ook over het landschap zelf.

De diversiteit aan houtig erfgoed toont aan hoe waardevol deze bomen waren voor onze voorouders. Denk maar aan welkomstbomen bij hoeves, kapelbomen, herdenkingsbomen, kaphagen, grensbomen, devotiebomen, oude hoogstamboomgaarden,…

Inventarisatie

Hoewel de Vlaamse Ardennen rijk zijn aan dit houtig erfgoed, worden deze bijzondere bomen maar al te vaak over het hoofd gezien. Ondanks dat ze de tijd lijken te doorstaan en vaak een stevig en robuust karakter hebben, worden dit kwetsbare landschapselementen wanneer de kennis en waardering dreigen te verdwijnen.

Het in kaart brengen is een eerste en belangrijke stap in het beter beschermen van dit levende erfgoed. Samen met vrijwilligers en lokale besturen werd de voorbij 2 jaar in kader van dit LEADER-project ‘BehouT het Verleden’ het houtig erfgoed in 9 gemeenten van de Vlaamse Ardennen te geïnventariseerd:Chart Gavere, Geraardsbergen, Herzele, Maarkedal, Sint-Lievens-Houtem, Wortegem-Petegem, Zottegem, Zwalm en Ronse.

9 gemeenten tekenen charter

Het LEADER-project werd voorjaar 2025 afgerond. 
Samen met de gemeenten inventariseerden we 485 nieuwe erfgoedlocaties. We namen zo'n 300 erfgoedbomen, hagen en struiken onder de loep om hun huidige staat en erfgoedwaarde te onderzoeken. Een stevige klus, maar het resultaat mag er zijn! Als bekroning ondertekenden alle deelnemende besturen een charter dat hun blijvende inzet voor houtig erfgoed bevestigt. 
Een sterk signaal van lokaal engagement.

Zorg voor houtig erfgoed groeit verder

De zorg voor dit levende erfgoed stopt niet bij dit project. We bekijken hoe we de resultaten kunnen laten opnemen in de inventaris van het Agentschap Onroerend Erfgoed en breiden onze werking graag uit naar andere gemeenten. 

Ook wie als eigenaar een bijzondere boom of haag wil behouden, kan bij ons terecht.
We bieden advies en financiële steun.

Advies en financiële ondersteuning bi verzorging van houtig erfgoed

Zelf op ontdekking!

Stap op de fiets of trek je wandelschoenen aan en maak kennis met het levend houtig erfgoed in de Vlaamse Ardennen.

Fietstocht langs houtig erfgoed in Gavere

Een fietsroute van 23km door het glooiende landschap van Gavere en Zwalm brengt je langs verschillende bomen, houtkanten en hagen met een bijzondere erfgoedwaarde. Met de erfgoedapp maak je kennis met enkele erfgoedbomen en ontdek je plekjes vanuit de verhalen die aan deze (veelal) oude getuigen verbonden zijn. Download eerst de erfgoedapp in de appstore en scan daarmee de QR-code hieronder. Zo kan je meteen op pad!

Liever niet met de Erfgoedapp? Download hier de fietskaart en bijhorende info als PDF.

De K-route: fietsen in Zwalm, Horebeke en Zegelsem

Veel kenmerkende landschapselementen van de Vlaamse Ardennen beginnen met een K. Toeval of niet? Je gaat op zoektocht naar oude knarren (erfgoedbomen) en kuitenbijters (hellingen en kasseien). Een echte tocht voor ‘kurieuzeneuzen’ over een stevig parcours van 17,5 km door Zwalm, Horebeke en Zegelsem. Terrein met steile hellingen zoals Leberg, Arme Kleie en Molenberg én kasseistroken waaronder Haaghoek en Molenberg en enkele mooie kleinere wegjes. Download eerst de erfgoedapp in de appstore en scan daarmee de QR-code hieronder. Zo kan je meteen op pad!

Liever niet met de Erfgoedapp? Download hier de fietskaart met bijhorende info voor de K-route als PDF bestand.

Oud gebladerte: op stap langs houtig erfgoed in het centrum van Ronse

Sommige planten en bomen zijn al langere tijd thuis in de stad. Hun aanplanting hangt samen met bepaalde tradities of de gebruiken van een bepaald tijdperk. Denken we maar aan welkomstbomen die werden aangeplant aan de ingang van het erf van een boerderij of de aanleg van promenades op gemeenschappelijke openbare plaatsen. Sommige andere bomen werden aangeplant vanuit specifieke utilitaire overwegingen: het weren van wind of zon op een sportterrein, het creëren van een schaduwrijk terras bij een herberg, het markeren van een grens of gerechtsplaats, ...

Leerlingen van het 5de jaar Latijn Moderne Talen en Moderne Talen Wiskunde van Campus Glorieux Secundair in Ronse gingen onder begeleiding van de dienst Archief&Erfgoed van de stad en Regionaal Landschap Vlaamse Ardennen op zoek naar het erfgoedverhaal van verschillende bomen in het stadscentrum. Aan de hand van een door de leerlingen samengestelde wandelgids kan u zelf op stap gaan langs dit minder gekend erfgoed.
Vertrekpunt: Hoge Mote, De Biesestraat 2 in Ronse
Toegankelijk voor iedereen!

opgaande zomereik als hoekboom bij kerkwegel
© Agentschap Onroerend Erfgoed
© Regionale Landschappen
logo's