Goet te Quabeke is een historische hoeve met uitgestrekte landbouwgronden in Sint-Maria-Lierde, diep verankerd in het landschap van de Vlaamse Ardennen. De hoeve staat vandaag leeg, maar het gebied als geheel vormt een zeldzaam aaneengesloten landschap van erfgoed, landbouw en open ruimte in publiek bezit.
Binnen het LEADER-project onderzoeken we welke rol dit soort plekken vandaag en in de toekomst kunnen spelen. Niet alleen als erfgoedsite, maar ook als onderdeel van het landbouwlandschap en als ruimte met maatschappelijke betekenis. Van bij het begin zetten we in op samenwerking en uitwisseling met uiteenlopende partners.
Wat begon als een lokale vraag rond één concrete plek, groeide uit tot een bredere reflectie over publieke gronden in de Vlaamse Ardennen.
Goet te Quabeke blijft daarbij het vertrekpunt: een plek waar ideeën worden getest, inzichten samenkomen en nieuwe perspectieven ontstaan.
Na een intensief participatief traject rond Goet te Quabeke is het project in een nieuwe fase beland. De inzichten uit eerdere werksessies en het visietraject maakten duidelijk dat de vragen rond deze site breder leven dan deze ene plek. In de oorspronkelijke LEADER-aanvraag lag de focus op het uitwerken van een landschappelijke visie voor Goet te Quabeke, met eventueel een doorvertaling naar concrete realisaties. Tijdens het project kreeg het thema publieke landbouwgronden echter steeds meer maatschappelijke aandacht, onder meer via media, onderzoek en publieksinitiatieven.
Ook een onderzoek van ILVO (Instituut voor Landbouw-, Visserij- en Voedingsonderzoek en de bijhorende tentoonstelling rond Gentse gronden maakten duidelijk dat de uitdagingen rond publieke gronden niet uniek zijn voor deze site.
Die vaststelling leidde tot een verbreding van het traject. Goet te Quabeke blijft een belangrijke case, maar wordt nu ingebed in een ruimer onderzoek naar publieke gronden binnen het werkingsgebied van RLVAD. Vanuit die bredere blik werken we samen met partners verder aan kennisdeling, beleidsreflectie en toekomstgerichte inzichten, met een duidelijke terugkoppeling naar Goet te Quabeke.
Het LEADER-traject rond Goet te Quabeke bracht niet alleen inzichten op over één historische hoeve met omliggende landbouwgronden. Doorheen het traject werd duidelijk dat de vragen rond publieke gronden breder leven in de streek.
Via gesprekken met gemeenten en sectorpartners kwamen enkele gedeelde noden naar voren: meer samenwerking op streekniveau, een duidelijker beleidskader rond publieke gronden en ondersteuning voor lokale besturen die met deze gronden aan de slag willen. Tegelijk blijft voldoende lokale vrijheid belangrijk, omdat elke gemeente, plek en eigendomssituatie anders is.
Ook het onderzoek van ILVO maakte zichtbaar dat publieke gronden een belangrijke rol spelen in de landbouwstructuur en ruimtelijke ontwikkeling van de streek. Publieke gronden zijn dus meer dan een financiële reserve. Ze kunnen ook maatschappelijke meerwaarde bieden voor landbouw, landschap, water, klimaat, biodiversiteit en open ruimte.
Hieronder bundelen we de belangrijkste documenten uit het traject: de verslagen van de gesprekken met gemeenten en partners, de presentatie van het slotevenement, de publieksfolder en het rapport met de belangrijkste inzichten. Ze vormen geen eindpunt, maar een basis om het gesprek over publieke gronden verder te zetten.
15 mei 2024
Het projectidee groeide van onderuit. Emmanuel Meerschaut, een van de initiatiefnemers van de IJzerkotmolen in Zwalm brachten het potentieel en de schoonheid van het gebied onder de aandacht. Tegelijk kwamen de hoeve en omliggende gronden, in eigendom van het OCMW van Gent, pachtvrij. Voor het Regionaal Landschap Vlaamse Ardennen tot Dender was dit een unieke kans om samen met partners na te denken over een nieuwe landschappelijke visie voor deze historische site.
Het LEADER-dossier werd goedgekeurd op 15 mei 2024.
september 2024
Tijdens een eerste startsessie in het gemeentehuis van Lierde hebben we alle mogelijke uiteenlopende partners, zoals Gemeente Lierde, Stad Gent, de patrimoniumbeheerder van OCMW Gent, VLM, ANB, ABS en Boerenbond samengebracht. Het project, de ambities en de planning werden toegelicht. Emmanuel Meerschaut van de IJzerkotmolen deelde zijn persoonlijke band met het gebied en zijn visie op de toekomst ervan. Aansluitend volgde een terreinbezoek aan Goet te Quabeke.
januari 2025
In samenwerking met studiebureau Making Space organiseerden we een eerste inhoudelijke werksessie. In de voormiddag brachten onze partners kansen en knelpunten in kaart rond thema’s zoals landschap, landbouw, erfgoed en natuur. In de namiddag werd vooruitgekeken: hoe kan een toekomstige inrichting van het gebied eruitzien? Het partnernetwerk breidde zich verder uit.
april 2025
De tweede werksessie focuste op het uitwerken van mogelijke toekomstscenario’s. Aan de hand van concrete tools en thema’s, zoals publiek-private samenwerking en het versterken van kleine landschapselementen, werkten gemengde groepen hun ideale scenario uit. Deze scenario’s werden plenair gedeeld en besproken. Ook het Regionaal Landschap bracht enkele eigen droomschema’s in. Het traject resulteerde in een einddocument met aanbevelingen en mogelijke richtingen voor het gebied.
juni 2025
Tijdens het project kreeg het thema publieke landbouwgronden steeds meer maatschappelijke en beleidsmatige aandacht, onder meer via onderzoek en publieksinitiatieven rond Gentse gronden. Dat bevestigde dat de vragen rond Goet te Quabeke breder spelen dan deze ene site. Het project werd daarom opengetrokken naar het schaalniveau van de Vlaamse Ardennen, met Goet te Quabeke als concrete casestudy.
maart 2026
16 juni 2026
Op 16 juni sloten we het LEADER-traject rond Goet te Quabeke inhoudelijk af tijdens een slotevenement in TIO3 in Ronse. We brachten de belangrijkste inzichten uit het traject en het onderzoek op streekniveau samen, en keken met partners vooruit naar hoe publieke gronden ook in de toekomst bewuster kunnen worden ingezet voor landbouw, landschap en open ruimte.
